{"id":5027,"date":"2023-06-02T21:24:46","date_gmt":"2023-06-02T19:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=5027"},"modified":"2023-06-02T21:24:48","modified_gmt":"2023-06-02T19:24:48","slug":"inwestowanie-w-sztuke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/inwestowanie-w-sztuke\/","title":{"rendered":"Inwestowanie w sztuk\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Wywiad z Rafa\u0142em Olbi\u0144skim i Paw\u0142em Kami\u0144skim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

1.<\/strong> Wybuch pandemii nie spowodowa\u0142, \u017ce ludzie przestali kupowa\u0107 dobra luksusowe. Wr\u0119cz
przeciwnie: ilo\u015b\u0107 odbywaj\u0105cych si\u0119 licytacji i kolejne rekordy pokaza\u0142a, \u017ce nadal wielu z nas jest
zafascynowanych sztuk\u0105. Co s\u0105dzicie Panowie o eksplozji rynku sztuki w dobie pandemi<\/strong>i.<\/p>\n\n\n\n

Rafa\u0142 Olbi\u0144ski:<\/strong>
Eksplozja zacz\u0119\u0142a si\u0119 przed pandemi\u0105 i wynika z bogacenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. W Polsce pojawi\u0142o si\u0119
sporo ludzi zamo\u017cnych. Mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 do poprzednich okres\u00f3w np. przed wojn\u0105, gdzie sztuka si\u0119
dobrze sprzedawa\u0142a, jak na przyk\u0142ad malarstwo patriotyczne Kossak\u00f3w czy historyczne Matejki. Obecnie
bogaci ludzie, kt\u00f3rzy kupili ju\u017c po 3 samochody, zacz\u0119li my\u015ble\u0107 o sposobie na inwestowanie i w\u00f3wczas
rynek sztuki sta\u0142 si\u0119 dla nich bardzo atrakcyjny. W Polsce jednak nie by\u0142o tradycji zbierania sztuki.
Patrz\u0105c na nasz\u0105 histori\u0119, nie zbiera\u0142a jej na pewno szlachta, kt\u00f3ra by\u0142\u0105 zaj\u0119ta polowaniami. Magnateria
z kolei by\u0142a zawsze kosmopolityczna i polska sztuka niekoniecznie do niech przemawia\u0142a. By\u0142y wyj\u0105tki \u2013
warto tu wspomnie\u0107 cho\u0107by Czartoryskiego i zakupion\u0105 Dam\u0119 z \u0141asiczk\u0105. Tu r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna upatrywa\u0107
pierwszych tradycji kolekcjonerskich.<\/p>\n\n\n\n


Sztuka jest generalnie jedn\u0105 z lepszych inwestycji. Patrz\u0105c na badania d\u0142ugoterminowe, mowa o
pewnym zarobku w skali 6% powy\u017cej inflacji.
Zak\u0142adam, \u017ce obecnie w Polsce oko\u0142o 20% kupuj\u0105cych to kolekcjonerzy, a 80% jednak inwestorzy, kt\u00f3rzy
z czasem stan\u0105 si\u0119 kolekcjonerami. O tym jednak opowiem p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Pawe\u0142 Kami\u0144ski:<\/strong>
Korzenie tej eksplozji widz\u0119 nieco wcze\u015bniej. Rynek Sztuki rozpocz\u0105\u0142 intensywny wzrost ju\u017c w 2018 roku.
W\u00f3wczas bardzo o\u017cy\u0142 i sta\u0142 si\u0119 bardziej og\u00f3lnodost\u0119pny. Pojawi\u0142o si\u0119 zainteresowanie szeroko poj\u0119tym
surrealizmem jako w pewien spos\u00f3b kierunkiem poszukiwa\u0144 kolekcjonerskich i inwestorskich. Obrazy
uznanych tw\u00f3rc\u00f3w dro\u017ca\u0142y z kwarta\u0142u na kwarta\u0142 i to na tyle znacz\u0105co, \u017ce nie da\u0142o si\u0119 przej\u015b\u0107 nad tym
oboj\u0119tnie. Pojawi\u0142o si\u0119 wiele publikacji na temat inwestowania w sztuk\u0119, a rynkiem zacz\u0119\u0142y si\u0119
interesowa\u0107 podmioty zwi\u0105zane stricte z inwestowaniem kapita\u0142u. To spowodowa\u0142o jeszcze wi\u0119kszy
popyt na obraz uznanych artyst\u00f3w i kolejne wzrosty cen. Sama pandemia rzeczywi\u015bcie przy\u015bpieszy\u0142a
ten mechanizm. Wi\u0119cej czasu sp\u0119dzali\u015bmy w domach i puste \u015bciany zacz\u0119\u0142y lekko razi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

2. Polski rynek sztuki jest stosunkowo m\u0142ody. Chocia\u017c ci\u0119\u017cko w to uwierzy\u0107 jeszcze w latach 80. nie
istnia\u0142 podzia\u0142 na sztuk\u0119 dawn\u0105, wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 i najnowsz\u0105. W Stanach Zjednoczonych sytuacja
wygl\u0105da\u0142a nieco inaczej. Do dzisiaj wiele os\u00f3b \u015bledzi odbywaj\u0105ce si\u0119 tam aukcje z zapartym
tchem. Czy w Polsce kolekcjonowanie sztuki jest wci\u0105\u017c zaj\u0119ciem elitarnym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.:<\/strong> Na pewno jest to zaj\u0119cie elitarne, gdy\u017c jednak najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to du\u017ce pieni\u0105dze. Patrz\u0105c cho\u0107by z
perspektywy wy\u017cej wspomnianych 80% udzia\u0142owc\u00f3w rynku sztuki. Co do samej pasji do sztuki, to jej si\u0119
na pewno uczymy. Nauka i zrozumienie za\u015b potrzebuj\u0105 czasu. Tego mamy obecnie na pewno wi\u0119cej i –
jak pokazuje historia – to zawsze procentowa\u0142o zainteresowaniem w\u0142a\u015bnie sztuk\u0105.
W \u015bredniowieczu mecenasem sztuki by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 i dwory kr\u00f3lewskie. Wyj\u0105tkiem mo\u017ce jest Holandia, gdzie
mieszcza\u0144stwo by\u0142o bogate, lub rozwini\u0119te W\u0142ochy. Medyceusze zapatrzeni byli na dw\u00f3r Papieski gdzie
nadwy\u017cki dochod\u00f3w by\u0142y ogromne.
Zamiast kolejnej formacji zbrojnej, otaczano si\u0119 przedmiotami luksusowymi, na \u015bcianach wisia\u0142y obrazy,
na o\u0142tarzach tak\u017ce pojawi\u0142y si\u0119 dzie\u0142a sztuki. W kolejnych wiekach cho\u0107by wybuch zainteresowania
sztuk\u0105 w Pary\u017cu wynika\u0142 w\u0142a\u015bnie z du\u017cej ilo\u015bci wolnego czasu w\u015br\u00f3d wzbogaconego na koloniach
mieszcza\u0144stwa francuskiego.<\/p>\n\n\n\n

P.K.:<\/strong> Kolekcjonowanie sztuki w Polsce jest coraz mniej elitarne, gdy\u017c pr\u00f3g wej\u015bcia jest do\u015b\u0107 przyzwoity.
Mo\u017cna rozpocz\u0105\u0107 od kupowania prac ma\u0142o znanych jeszcze Artyst\u00f3w, mieszcz\u0105c si\u0119 w tysi\u0105cu z\u0142otych,
lub podobne kwoty zainwestowa\u0107 w grafiki uznanych tw\u00f3rc\u00f3w, jak chocia\u017cby niskonak\u0142adowe inkografie
Rafa\u0142a Olbi\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie im cena wy\u017csza, tym statystycznie ch\u0119tnych powinno by\u0107 mniej, lecz tu obserwuj\u0119 zjawisko,
\u017ce na polskim rynku wci\u0105\u017c brakuje dobrych obraz\u00f3w. Gdy kiedy\u015b na zlecenie kolekcjonera rozpocz\u0105\u0142em
poszukiwania dost\u0119pnych prac Zdzis\u0142awa Beksi\u0144skiego, po wykonaniu kliku telefon\u00f3w do w\u0142a\u015bcicieli
takowych obraz\u00f3w\u2026 tylko przyby\u0142o mi kolejnych ch\u0119tnych. \ud83d\ude42 S\u0142ysza\u0142em: \u201dPanie Pawle, sprzeda\u0107 to
raczej nie, ale gdyby szukaj\u0105c co\u015b Pan znalaz\u0142, to prosz\u0119 o przes\u0142anie oferty.\u201d
Tak wi\u0119c elity poszukuj\u0105 dobrych obraz\u00f3w i wcale nie jest ich – tych elit – ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

3.<\/strong> W 2020 roku du\u017co emocji wywo\u0142a\u0142a informacja, \u017ce jedna z licz\u0105cych si\u0119 w Polsce firm naby\u0142a
\u201eIkari\u0119\u201d Igora Mitoraja i postawi\u0142a j\u0105 na dziedzi\u0144cu Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie.
Gigantyczna rze\u017aba wchodzi w sk\u0142ad kolekcji firmowej jednego z bank\u00f3w, ale podziwia\u0107 j\u0105 mo\u017ce
ka\u017cdy. Jaki stosunek do tego typu inicjatyw maj\u0105 Panowie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.:<\/strong> Fantastycznie, oczywi\u015bcie, \u017ce tak.
Wielkie korporacje s\u0105 mecenasami sztuki, wielkie Banki te\u017c maj\u0105 swoje kolekcje, kt\u00f3re wystawiaj\u0105 w
swoich siedzibach. Zale\u017cy to te\u017c oczywi\u015bcie od polityki Pa\u0144stwa. Na przyk\u0142ad Niemcy maj\u0105 wpisane w
prawie, \u017ce ka\u017cda du\u017ca inwestycja architektoniczna musi w swoim bud\u017cecie zawiera\u0107 2% wydatk\u00f3w
w\u0142a\u015bnie na sztuk\u0119. Dlatego mamy tam tyle fajnej sztuki. W Polsce Pa\u0144stwo nie inwestuje w sztuk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

P.K.:<\/strong> To oczywi\u015bcie \u015bwietna inicjatywa i przyk\u0142ad dobrze przemy\u015blanego wizerunku firmy. Przy takich
rze\u017abach tury\u015bci robi\u0105 sobie ch\u0119tnie zdj\u0119cia, cz\u0119sto po raz pierwszy obcuj\u0105c z tak poka\u017anymi obiektami
dobrej sztuki. Mo\u017ce to by\u0107 impulsem do powstawiania prawdziwych pasji i budowania zainteresowania
\u015bwiatem sztuki w og\u00f3le. Niestety, szczeg\u00f3lnie w mniejszych miastach wci\u0105\u017c sztuki w przestrzeni
publicznej jest za ma\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

4.<\/strong> Jak Panowie my\u015bl\u0105, jakimi potrzebami kieruj\u0105 si\u0119 osoby nabywaj\u0105ce dzi\u015b dzie\u0142a sztuki w
Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.:<\/strong> Wierzmy statystykom – na pewno wi\u0119kszy procent liczy na to, \u017ce kiedy\u015b im si\u0119 to zwr\u00f3ci, \u017ce to jest
dobra inwestycja. Inwestycja o tyle dodatkowo fajna, \u017ce kupuj\u0105cy te pieni\u0105dze widz\u0105 na \u015bcianie, a nie
tylko na rachunku bankowym na monitorze. Jest to zdrowe, gdy\u017c wydaje mi si\u0119, \u017ce nawet obcowanie ze
sztuk\u0105 kupion\u0105 jako inwestycja zaczyna ci\u0119 zmienia\u0107. Najpierw kupujesz dzie\u0142o jako inwestycj\u0119, potem
zaczynasz to lubi\u0107, podoba Ci si\u0119. Za jaki\u015b czas nawet nie zauwa\u017cysz jak wejdziesz na wy\u017cszy poziom
cywilizacyjny kupuj\u0105c sztuk\u0119 z czystej ju\u017c pasji.<\/p>\n\n\n\n

P.K.: <\/strong>Sztuka zaspokaja za jednym razem wiele ludzkich wa\u017cnych potrzeb chocia\u017cby:
kreatywno\u015bci, poczucia sprawczo\u015bci i wp\u0142ywu na swoje \u017cycie, Spontaniczno\u015bci (cz\u0119sto przy zakupie sam
tego do\u015bwiadcza\u0142em i zawsze powtarzam, \u017ce Sztuk\u0119 kupuj\u0119 si\u0119 emocjami). \u2026 Stymulacji intelektualnej,
inspiracji, pi\u0119kna i harmonii\u2026 i na ko\u0144cu, gdy uda si\u0119 zakupi\u0107 \u015bwietny obraz, zaspokoj\u0105 si\u0119 potrzeb\u0119
\u015bwi\u0119towania zaspokojonych potrzeb .Tak to sam widz\u0119 i cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 przy kontaktach z wieloma
kolekcjonerami. Inwestowanie w sztuk\u0119 nawet gdy na pocz\u0105tku jest „techniczne”, szybko wci\u0105ga, a z
pierwotnie kupionymi dla zarobku obrazami wcale rozsta\u0107 si\u0119 nie jest tak \u0142atwo. Jako\u015b magicznie dzie\u0142o
sztuki splata si\u0119 z naszymi emocjami i mentalnie sprzeda\u0107 je jest bardzo trudno. Zdarza\u0142o mi si\u0119 tego
do\u015bwiadczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

5. Jakich prac poszukuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej kolekcjonerzy dzie\u0142 Rafa\u0142a Olbi\u0144skiego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.:<\/strong> Zak\u0142adam, \u017ce wa\u017cnym kluczem jest pryzmat inwestycyjny, ale te\u017c sporo os\u00f3b kupuje, bo to co
robi\u0119 to do\u015b\u0107 przyjazna sztuka. Sztuka, kt\u00f3ra gdy tworz\u0119 (tak\u017ce dla siebie samego) jest moim sposobem<\/p>\n\n\n\n

na odreagowanie, na brzydot\u0119 \u015bwiata, na agresj\u0119, na chamstwo, na prymityw. To co robi\u0119 jest moim
lekarstwem, antidotum na codzienne \u017cycie. Przypuszczam wi\u0119c, \u017ce to lekarstwo jest do\u015b\u0107 uniwersalne.
Ludzie patrz\u0105c na moje obrazy uprzyjemniaj\u0105 sobie \u017cycie. Dzia\u0142a to, co zawsze powtarzam i co wpisuje
si\u0119 w zdanie Dostojewskiego: \u201ePi\u0119kno zbawi \u015bwiat\u201d. Uwa\u017cam, \u017ce ka\u017cdy z nas ma potrzeb\u0119 pi\u0119kna nie
takiego agresywnego, narzucaj\u0105cego, ale takiego, kt\u00f3re nas uspokaja i czyni nasze \u017cycie bardziej
harmonijnym, zbalansowanym. To, co rob\u0119, wierz\u0119, \u017ce wpisuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tak\u0105 sztuk\u0119 przyjazn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

P.K.:<\/strong> Najwi\u0119kszym zainteresowaniem ciesz\u0119 si\u0119 prace w kt\u00f3rych Rafa\u0142 porusza tematy damsko-m\u0119skie i
zwi\u0105zan\u0105 z tym inne widzenie \u015bwiata. Pomimo tej odr\u0119bno\u015bci p\u0142ci, jednocze\u015bnie wida\u0107 ogromne d\u0105\u017cenie
do bycia ca\u0142o\u015bci\u0105, poszukiwania wsp\u00f3lnych cech i trudno\u015bci z tym zwi\u0105zanych. To \u015bwiat pe\u0142en metafor,
surrealistycznych hiperboli, czasem nostalgii, niezrozumienia, daremnych wysi\u0142k\u00f3w (szczeg\u00f3lnie tej
m\u0119skiej cz\u0119\u015bci opowie\u015bci). To chyba obrazy, kt\u00f3re najbardziej poruszaj\u0105 odbiorc\u00f3w, z kt\u00f3rymi
kolekcjonerzy najmocniej si\u0119 uto\u017csamiaj\u0105 i znajduj\u0105 najwi\u0119cej element\u00f3w im bliskich, znanych z \u017cycia w
zwi\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

6. Kolekcjonerstwo i wiedza z zakresu rynku sztuki to wci\u0105\u017c trudne tematy, kt\u00f3re przera\u017caj\u0105 wiele
os\u00f3b. Na domiar z\u0142ego pa\u0144stwo polskie nie wspiera mocno kultury. Co powinni zrobi\u0107 rz\u0105dz\u0105cy,
by to zmieni\u0107 i u\u0142atwi\u0107 dost\u0119p od dobrej sztuki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.: <\/strong>W tej karykaturze demokracji jak\u0105 mamy, gdzie zabiega si\u0119 przede wszystkim o g\u0142osy wyborc\u00f3w,
kt\u00f3rych to najwi\u0119cej jest w\u015br\u00f3d emeryt\u00f3w, ch\u0142opo-robotnik\u00f3w, a nawet patologii, niestety zabiega si\u0119 o
g\u0142osy elity kt\u00f3rych jest ma\u0142o i jest to nieop\u0142acalne.
Pa\u0144stwo cyniczne nie ma wi\u0119c \u017cadnego interesu by promowa\u0107 kultur\u0119. W polskiej polityce brak wizji jak
b\u0119dzie Polska wygl\u0105da\u0142a za 20-30 lat. To jest przera\u017caj\u0105ce. Populizm jednak na tym w\u0142a\u015bnie polega.
Tu bardziej wi\u0119c licz\u0119 wi\u0119c na prywatne inwestycje ni\u017c na pomoc pa\u0144stwa. Wielko\u015b\u0107 kraju liczy si\u0119 nie
wielko\u015bci\u0105 jego mieszka\u0144c\u00f3w, ale ich poziomem rozwoju.<\/p>\n\n\n\n

P.K.:<\/strong> Sztuka \u015bwietnie rozwija kreatywno\u015b\u0107 i jest czym\u015b co wymyka si\u0119 nauce. Dobrze by nasze Pa\u0144stwo
ju\u017c na poziomie szko\u0142y podstawowej wspiera\u0142o te bezapelacyjne walory rozwoju osobistego w\u015br\u00f3d dzieci.
Wycieczki do muze\u00f3w nie wystarcz\u0105. Postawi\u0142 bym na wi\u0119ksz\u0105 wolno\u015b\u0107 w \u0142awkach i ekspresj\u0119 tw\u00f3rcza
na poziomie ka\u017cdego z przedmiot\u00f3w w szkole (nawet matematyki). Albert Einstein powiedzia\u0142, \u017ce
wyobra\u017ania jest wa\u017cniejsza od wiedzy, a Pablo Picasso doda\u0142: \u201dCztery lata zaj\u0119\u0142a mi nauka malowania
jak Rafael, ale ca\u0142e \u017cycie ucz\u0119 si\u0119 malowa\u0107 jak dziecko\u201d.
Stawia\u0142bym wi\u0119c na wsparcie dzieci.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

7. Czy maj\u0105 Panowie jakie\u015b obrazy, kt\u00f3rych nigdy nie zamierzaj\u0105 sprzeda\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.:<\/strong> Z za\u0142o\u017cenia nie mam, ale da\u0142em w prezencie obrazy c\u00f3rce, synowi i by\u0142ej \u017conie, kt\u00f3re mam na
przechowaniu, wi\u0119c z za\u0142o\u017cenia nie mog\u0119 ich sprzeda\u0107. Nie mam takich przywi\u0105za\u0144 jak inni arty\u015bci, gdy\u017c
wyros\u0142em z ilustracji komercyjnej. Dla mnie punktem ko\u0144cowym dzie\u0142a by\u0142 zawsze wydruk w magazynie,
kampanii reklamowej, na plakacie czy na ok\u0142adce ksi\u0105\u017cki.
Ten orygina\u0142 nie by\u0142 nigdy a\u017c tak wa\u017cny dla mnie. Obraz, kt\u00f3ry tworzy\u0142em, zale\u017ca\u0142o mi by by\u0142
zapami\u0119tywany jako symbol, a nie jako co\u015b fizycznego, czego mo\u017cna dotkn\u0105\u0107 palcem.<\/p>\n\n\n\n

P.K.:<\/strong> Tak, to na pewno Prace Rafa\u0142a Olbi\u0144skiego. Bardzo lubi\u0119 \u201eNokturn na skrzypce\u201d i obraz, za kt\u00f3ry
Rafa\u0142 zdoby\u0142 nagrod\u0119 na dziewi\u0105tym mi\u0119dzynarodowym konkursie na najlepszy plakat roku 1994: „Say
No To Drugs Before It’s Too Late.”
Obraz ten przedstawia umieraj\u0105cego go\u0142\u0119bia w kszta\u0142cie obejmuj\u0105cych go, jakby modl\u0105cych si\u0119, d\u0142oni.
Zg\u0142oszony przez Urban Art International, przy wsp\u00f3\u0142udziale UNESCO i American Institute of Graphic
Artists, plakat „Say No to Drugs” zdoby\u0142 tak\u017ce presti\u017cow\u0105 nagrod\u0119 Prix Savignac, przyznawan\u0105
plakatom, kt\u00f3re najlepiej prezentuj\u0105 „zwi\u0119z\u0142e przes\u0142anie, uderzaj\u0105ce widza pi\u0119knem i oszcz\u0119dno\u015bci\u0105
obrazu\u201d. Od niego zreszt\u0105 zacz\u0119\u0142a si\u0119 w pewien spos\u00f3b moja przygoda z osobistym kolekcjonowaniem
sztuki.<\/p>\n\n\n\n

8.<\/strong> Czy gdyby istnia\u0142a pigu\u0142ka gwarantuj\u0105ca nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 przyj\u0119li by j\u0105 panowie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

R.O.:<\/strong> Nie przypuszczam. To, \u017ce jeste\u015bmy \u015bmiertelni, dopinguje mnie, \u017ceby czas wykorzysta\u0107 jak
najbardziej tw\u00f3rczo – jak tylko mog\u0119. To jest tak jak z adrenalin\u0105, gdy jest deadline.<\/p>\n\n\n\n

P.K.:<\/strong> Raczej nie, cho\u0107 gdyby taka powsta\u0142a to mo\u017cna by przyj\u0105\u0107, \u017ce Matka Natura jako\u015b na to przyzwoli\u0142a – jednak g\u0142\u0119biej czu\u0142bym \u017ce to bardzo wbrew naturze. Gdy jednak pomy\u015bl\u0119 jak wyrafinowana kolekcj\u0119
pi\u0119kna m\u00f3g\u0142bym stworzy\u0107 \u2026 c\u00f3\u017c mo\u017ce nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 mog\u0142a by by\u0107 intryguj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n


Wywiad przeprowadzi\u0142a Ma\u0142gorzata Giermaz<\/p>\n\n\n\n


Tu mo\u017cna znale\u017a\u0107\u00a0obrazy Rafa\u0142a Olbi\u0144skiego<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad z Rafa\u0142em Olbi\u0144skim i Paw\u0142em Kami\u0144skim 1. Wybuch pandemii nie spowodowa\u0142, \u017ce ludzie przestali kupowa\u0107 dobra luksusowe. Wr\u0119czprzeciwnie: ilo\u015b\u0107 odbywaj\u0105cych si\u0119 licytacji i kolejne rekordy pokaza\u0142a, \u017ce nadal wielu z nas jestzafascynowanych sztuk\u0105. Co s\u0105dzicie Panowie o eksplozji rynku sztuki w dobie pandemii. Rafa\u0142 Olbi\u0144ski:Eksplozja zacz\u0119\u0142a si\u0119 przed pandemi\u0105 i wynika z bogacenia si\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":5031,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1189],"tags":[8009,2940,8013,906,8012,5110,6971,6968,6967,6201,5111,5107,6970,6969,6959,6979,70,6200,4771,6203,10980,186,248,8015,2944,8011,5113,10981,6202,5109,10979],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5027"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5027"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5037,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5027\/revisions\/5037"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}