{"id":4552,"date":"2022-01-16T15:08:46","date_gmt":"2022-01-16T13:08:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=4552"},"modified":"2022-01-16T15:10:22","modified_gmt":"2022-01-16T13:10:22","slug":"surrealizm-a-sen-w-sztuce-wspolczesnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/surrealizm-a-sen-w-sztuce-wspolczesnej\/","title":{"rendered":"Surrealizm a sen w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Salvador Dali, Jednoro\u017cec <\/em>(zdj\u0119cie z archiwum: Touch of Art)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sny s\u0105 czym\u015b trudnym do opisania oraz zinterpretowania. Stanowi\u0105 obiekt wielu bada\u0144 i analiz dla rozmaitych \u015brodowisk naukowych. R\u00f3wnocze\u015bnie potrafi\u0105 by\u0107 fenomenalnym \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji da artyst\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie po marzenia senne si\u0119gali surreali\u015bci, dla kt\u00f3rych sta\u0142 si\u0119 dla nich ciekawym tematem i przestrzeni\u0105 do rozmaitych eksperyment\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniejsze opisywanie snu w sztuce \u2013 kr\u00f3tki rys historyczny<\/h2>\n\n\n\n

Zanim przejdziemy do surrealizmu, warto wspomnie\u0107, \u017ce sen jako temat w sztuce pojawia\u0142 si\u0119 znacznie wcze\u015bniej. W kolejnych epokach zmienia\u0142o si\u0119 jednak podej\u015bcie do niego.<\/p>\n\n\n\n

W dobie \u015bredniowiecza i renesansu najcz\u0119\u015bciej przedstawienie snu wi\u0105zano z tematyk\u0105 biblijn\u0105 lub mitologiczn\u0105 \u2013 sen pozwala\u0142 wkroczy\u0107 do \u015bwiata metafizycznego, pe\u0142nego istot wy\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n

Z czasem podej\u015bcie do snu zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107. Istotn\u0105 cezur\u0119 stanowi cho\u0107by epoka romantyzmu, gdy sen sta\u0142 si\u0119 dla artyst\u00f3w sposobem na przedstawianie innych, alternatywnych \u015bwiat\u00f3w, pe\u0142nych fantazji i nadprzyrodzonych zjawisk \u2013 tajemniczych, a niekiedy wr\u0119cz mrocznych.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie wa\u017cny okaza\u0142 si\u0119 ten motyw dla sztuki doby prze\u0142omu wiek\u00f3w XIX i XX. Symbolizm zacz\u0105\u0142 zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w obszary nie\u015bwiadomo\u015bci, fantazji i tego, co drzemie w ludzkim wn\u0119trzu, co ch\u0119tnie obrazowa\u0142o na swoich p\u0142\u00f3tnach wielu artyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Tak stworzy\u0142y si\u0119 fundamenty dla surrealist\u00f3w, kt\u00f3rzy spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej doktryny zbudowali w\u0142a\u015bnie wok\u00f3\u0142 sn\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Surreali\u015bci a sen \u2013 zmiana podej\u015bcia do tematu<\/h2>\n\n\n\n

Surrealizm, okre\u015blany te\u017c jako nadrealizm, w malarstwie skupia\u0142 si\u0119 w g\u0142\u00f3wnej mierze na wyra\u017caniu przy pomocy \u015brodk\u00f3w wizualnych wewn\u0119trznej percepcji i nieuchwytnych my\u015bli. St\u0105d te\u017c tak istotne sta\u0142o si\u0119 wykorzystanie snu. Mo\u017cna go spotka\u0107 w dzie\u0142ach wielu mistrz\u00f3w tego kierunku, w tym cho\u0107by Salvadora Dali, Ren\u00e9 Magritte\u2019a, Paula Klee czy Man Raya.<\/p>\n\n\n\n

Surreali\u015bci podchodzili do niego dwojako \u2013 z jednej strony stosowali go jako temat sam w sobie. Z drugiej z olbrzymi\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 analizowali w\u0142asne sny, szukaj\u0105c w nich powi\u0105za\u0144 z rzeczywisto\u015bci\u0105 lub kolejnych temat\u00f3w dla malarstwa na pograniczu rzeczywisto\u015bci i pod\u015bwiadomego postrzegania \u015bwiata. Wielu z nich, w tym r\u00f3wnie\u017c Andr\u00e9 Breton, zapisywa\u0142o, a nawet publikowa\u0142o swoje sny w magazynie La R\u00e9volution Surr\u00e9alist.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Sztuka w tym przypadku stawa\u0142a si\u0119 sposobem na zbadanie sfer nie\u015bwiadomych, kt\u00f3re obok umys\u0142u rz\u0105dz\u0105 ludzkim istnieniem. Obok dok\u0142adnego analizowania sn\u00f3w surreali\u015bci si\u0119gali r\u00f3wnie\u017c po pismo automatyczne, mediumizm i hipnoz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Nowa jako\u015b\u0107 sztuki \u2013 sen w spojrzeniu surrealist\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Sny cz\u0119sto stanowi\u0142y punkt wyj\u015bcia dla enigmatycznych kompozycji surrealistycznych, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y \u015bwiat rzeczywisty z przestrzeni\u0105 majak\u00f3w sennych, halucynacji i fantazji. Dzi\u0119ki temu powsta\u0142y zupe\u0142nie nowe \u015bwiaty, w kt\u00f3rych pouk\u0142adany racjonalizm raczej nie mia\u0142 racji bytu.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki surrealizmowi sen wkroczy\u0142 na dobre do \u015bwiatowej sztuki \u2013 prezentuj\u0105c swoje zr\u00f3\u017cnicowane oblicza oraz pokazuj\u0105c zakamarki artystycznej pod\u015bwiadomo\u015bci zainteresowanym odbiorc\u0105, kt\u00f3rzy sami mog\u0105 szuka\u0107 w nich w\u0142asnych interpretacji \u2013 na granicy realno\u015bci i fikcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sny s\u0105 czym\u015b trudnym do opisania oraz zinterpretowania. Stanowi\u0105 obiekt wielu bada\u0144 i analiz dla rozmaitych \u015brodowisk naukowych. R\u00f3wnocze\u015bnie potrafi\u0105 by\u0107 fenomenalnym \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji da artyst\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie ch\u0119tnie po marzenia senne si\u0119gali surreali\u015bci, dla kt\u00f3rych sta\u0142 si\u0119 dla nich ciekawym tematem i przestrzeni\u0105 do rozmaitych eksperyment\u00f3w. Wcze\u015bniejsze opisywanie snu w sztuce \u2013 kr\u00f3tki rys historyczny…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":4553,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1543,147,70],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4552"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4552"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4556,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4552\/revisions\/4556"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}