{"id":4311,"date":"2021-07-03T09:42:42","date_gmt":"2021-07-03T07:42:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=4311"},"modified":"2021-07-03T09:42:43","modified_gmt":"2021-07-03T07:42:43","slug":"ikonopisarstwo-jak-pisze-sie-ikony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/ikonopisarstwo-jak-pisze-sie-ikony\/","title":{"rendered":"Ikonopisarstwo &#8211; jak pisze si\u0119 ikony?"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ikonopisarstwo to jedna z niezwyk\u0142ych dziedzin sztuki, kt\u00f3ra wykracza poza samo malarstwo, wznosz\u0105c je do przestrzeni wiary i restrykcyjnych zasad. W tym przypadku wszystko toczy si\u0119 bowiem w zgodzie z tradycj\u0105 i regu\u0142ami, opartymi na historii, tekstach Pisma \u015awi\u0119tego oraz szeregu dodatkowych opracowa\u0144.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pisanie ikon jest wi\u0119c dziedzin\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 wiar\u0119 i sztuk\u0119, by stworzy\u0107 wizerunki dopuszczone do kultu w \u015bwi\u0105tyniach.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Toplicka_ikona.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"540\" height=\"267\" src=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Toplicka_ikona.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4312\" srcset=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Toplicka_ikona.jpg 540w, https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Toplicka_ikona-300x148.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption>Ikona Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Panny Marii (Toplicka ikona; za: Wikipedia.com<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym jest ikona?<\/h2>\n\n\n\n<p>Ikony bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne. Cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej kojarzy si\u0119 je z malarstwem na desce, to mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wykonywane w innych technikach. Znane s\u0105 cho\u0107by przedstawienia zrealizowane jako mozaiki, freski lub nawet p\u0142askorze\u017aby.<\/p>\n\n\n\n<p>Wywodz\u0105 si\u0119 z kr\u0119gu kultury bizanty\u0144skiej, obecnie wykorzystuje si\u0119 je w kulturze prawos\u0142awnej i greckokatolickiej. Na obrazach pojawiaj\u0105 si\u0119 wizerunki \u015bwi\u0119tych, sceny z ich \u017cycia lub inne wyobra\u017cenia o charakterze liturgiczno-symbolicznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Ich poziom zaawansowania i dekoracyjno\u015bci zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w. W du\u017cej mierze wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 one z miejscem przeznaczenia oraz oczekiwaniami zleceniodawcy. Zawsze jednak ikony pisze si\u0119 wed\u0142ug konkretnych regu\u0142, kt\u00f3re nie zmieni\u0142y si\u0119 od setek lat. Osoba, kt\u00f3ra przygotowuje ikony, dopuszczone do liturgii, nazywa si\u0119 ikonografem, czyli cz\u0142owiekiem pisz\u0105cym obrazy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pisanie ikon a malowanie obraz\u00f3w religijnych<\/h2>\n\n\n\n<p>Pisanie ikony \u015bci\u015ble wi\u0105\u017ce si\u0119 z wiar\u0105. Ka\u017cdy najmniejszy detal jest jej podporz\u0105dkowany, a wszystkie elementy \u2013 atrybuty, kolory lub szaty wynikaj\u0105 z precyzyjnie okre\u015blonych zasad. Bazuj\u0105 one na tradycji, Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, apokryfach oraz tekstach Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. To na ich bazie powsta\u0142y kanony i regu\u0142y pisania ikon.<\/p>\n\n\n\n<p>Od zachodniej sztuki sakralnej ikonopisarstwo r\u00f3\u017cni si\u0119 w\u0142a\u015bnie silnym skodyfikowaniem temat\u00f3w oraz kontrolowaniem wszystkich atrybut\u00f3w. W tej przestrzeni ikonograf nie mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na nadmiar w\u0142asnej inwencji. Zamiast tego powinien \u015bci\u015ble podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 prawom kanonicznym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0141\u0105czenie Wschodu z Zachodem<\/h2>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 w przypadku tradycyjnych ikon raczej nie zmienia si\u0119 ukszta\u0142towanych ju\u017c typ\u00f3w ikonograficznych i technik artystycznych, to wci\u0105\u017c powstaj\u0105 nowe wizerunki. Dotycz\u0105 to cho\u0107by przedstawie\u0144 nowych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rych we wschodnich ko\u015bcio\u0142ach nie brakuje. Ich wizerunki bynajmniej nie musz\u0105 oddawa\u0107 charakterystycznych rys\u00f3w portretowanych, a tylko odnosi\u0107 si\u0119 do nich symboliczne, np. dzi\u0119ki odpowiednim atrybutom oraz s\u0142ownemu opisowi. Niekiedy powstaj\u0105 tak\u017ce zupe\u0142nie nowe przedstawienia ikonograficzne, jak cho\u0107by stworzona w XX wieku ikona \u015awi\u0119tej Rodziny, wyst\u0119puj\u0105ca w ko\u015bciele grekokatolickim.<\/p>\n\n\n\n<p>XX wiek przyni\u00f3s\u0142 te\u017c spore zainteresowanie ikonami na Zachodzie. Prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 to na ruch kolekcjonerski, liczne wystawy i opracowania naukowe. Ikony sta\u0142y si\u0119 inspiracj\u0105 dla wielu artyst\u00f3w kr\u0119gu zachodniego. Ciekawym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 w tym miejscu Jerzy Nowosielski, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 pewien czas w \u0141awrze \u015bw. Jana Chrzciciela pod Lwowem, gdzie pozna\u0142 technik\u0119 pisania ikon. Wykorzysta\u0142 j\u0105 nast\u0119pnie do wykonywania swoich dzie\u0142, \u0142\u0105cz\u0105cych duchowo\u015b\u0107 Wschodni\u0105 z rozwi\u0105zaniami Zachodnimi. Tak powsta\u0142 artystyczny most mi\u0119dzy obiema kulturami, kt\u00f3re wbrew pozorom nie s\u0105 od siebie a\u017c tak oddalone.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ikonopisarstwo to jedna z niezwyk\u0142ych dziedzin sztuki, kt\u00f3ra wykracza poza samo malarstwo, wznosz\u0105c je do przestrzeni wiary i restrykcyjnych zasad. W tym przypadku wszystko toczy si\u0119 bowiem w zgodzie z tradycj\u0105 i regu\u0142ami, opartymi na historii, tekstach Pisma \u015awi\u0119tego oraz szeregu dodatkowych opracowa\u0144. Pisanie ikon jest wi\u0119c dziedzin\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 wiar\u0119 i sztuk\u0119, by stworzy\u0107 wizerunki&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":4312,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1189],"tags":[2136,1054],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4311"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4311"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4311\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4313,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4311\/revisions\/4313"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}