{"id":4148,"date":"2021-01-05T12:27:26","date_gmt":"2021-01-05T10:27:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=4148"},"modified":"2021-01-05T12:27:26","modified_gmt":"2021-01-05T10:27:26","slug":"wojciech-fangor-legenda-op-artu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wojciech-fangor-legenda-op-artu\/","title":{"rendered":"Wojciech Fangor. Legenda op – artu"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>


Wojciech Fangor, „Postaci”, 100×125 cm, olej na p\u0142\u00f3tnie, 1950 r., Muzeum Sztuki w \u0141odzi<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy do malarzy, kt\u00f3rzy s\u0105 znani nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce w Europie. Jedni nazywali go geniuszem, innych fascynowa\u0142a sztuka abstrakcyjna, kt\u00f3r\u0105 tworzy\u0142. Sam artysta powtarza\u0142, \u017ce inspiruje go astronomia i optyka.<\/p>\n\n\n\n

Wojciech Fangor urodzi\u0142 si\u0119 15 listopada 1922 roku w Klarysewie. Malarzem zostaje przez przypadek, interesuj\u0105 go podmal\u00f3wki susz\u0105ce si\u0119 w jednej z malarskich pracowni. Sporo wtedy eksperymentuje. Do element\u00f3w abstrakcyjnych Fangor dodaje cz\u0119\u015bci cia\u0142a. Prace podobaj\u0105 mu si\u0119 tak bardzo, \u017ce bada przestrze\u0144 wychodz\u0105c\u0105 spoza ram p\u0142\u00f3cien.<\/p>\n\n\n\n

Eksperyment nazywa pozytywn\u0105 przestrzeni\u0105 iluzyjn\u0105. Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej malarz zaprezentuje \u015bwiatu \u201eStudium przestrzeni\u201d, pierwsz\u0105 instalacj\u0119 na \u015bwiecie. Na razie jednak Fangor zaczyna kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w dziedzinie malarstwa u Tadeusza Pruszkowskiego i Felicjana Szcz\u0119snego Kowarskiego. Malarzowi jako\u015b udaje si\u0119 przetrwa\u0107 wojn\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Rok po jej zako\u0144czeniu Fangor otrzymuje dyplom, w 1948 roku jest ju\u017c w Poznaniu, do kt\u00f3rego wyrusza za namow\u0105 przyjaciela. KC poszukuje grafika. Chocia\u017c si\u0119 na niej nie zna, chce spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142. Wygrywa konkurs na reklam\u0119 targ\u00f3w, dostaje astronomiczn\u0105 w\u00f3wczas kwot\u0119 kilku milion\u00f3w z\u0142otych. To pierwszy, cho\u0107 nie jedyny sukces Fangora. Pod koniec lat 40. wykonuje \u201ePostaci\u201d, jedno z ikonicznych dzie\u0142 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Dziewczyna z robotnicz\u0105 par\u0105 nie przypada do gustu w\u0142adzy, mimo, \u017ce jest to dzie\u0142o socrealistyczne. Fangor: \u201eMoja sztuka nikomu nie pasowa\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei na Og\u00f3lnopolskiej Wystawie Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w Warszawie za \u201eMatk\u0119 Koreank\u0119\u201d i \u201eLenina w Poroninie\u201d dostaje II nagrod\u0119. W przeciwie\u0144stwie do innych malarzy Fangor nie ma problem\u00f3w z w\u0142adz\u0105 i cenzur\u0105. W 1951 roku nawi\u0105zuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Ren\u00e9 Cl\u00e9montem, zobowi\u0105zuje si\u0119 do stworzenia plakatu do \u201eMur\u00f3w Malapagi\u201d, filmu wed\u0142ug prozy Gorkiego. Legendarna praca sprawia, \u017ce Wojciech Fangor bywa nazywany jednym z za\u0142o\u017cycieli polskiej szko\u0142y plakatu. To nie jedyne zobowi\u0105zanie jakiego si\u0119 podejmuje. <\/p>\n\n\n\n

Malarz realizuje si\u0119 jako ilustrator i plakacista m.in. w \u201e\u017byciu Warszawy\u201d, a w 1955 roku otrzymuje kolejne zlecenie na fryzy z okazji \u015awiatowego Zjazdu M\u0142odzie\u017cy. \u201e(…) Zarzuci\u0142em wi\u0119c malarstwo indywidualne na rzecz propagandy (…)\u201d – przyznaje po latach. Kocha eksperymentowa\u0107, uwielbia wielkofomatowe dzie\u0142a. \u201eKucie kos\u201d, najwi\u0119kszy obraz malarza, Fangor tworzy rok wcze\u015bniej. Wok\u00f3\u0142 dzie\u0142a wybucha skandal. Stanis\u0142aw Lorenz, dyrektor warszawskiego Muzeum Narodowego nie chce go pokaza\u0107. Udaje si\u0119 dopiero po latach. Fangor marzy o kolejnej wsp\u00f3\u0142pracy i jak zwykle dopina swego. Stanis\u0142aw Zamecznik, Oskar Hansen i Zbigniew Ichnatowicz to architekci, kt\u00f3rych opinie niezwykle wysoko ceni. To oni podpowiadaj\u0105 malarzowi, \u017ce warto stworzy\u0107 dzie\u0142a przestrzenne.<\/p>\n\n\n\n

Tak powstaje \u201eStudium przestrzeni\u201d, a po niej dwie kolejne instalacje ustawione przed Zach\u0119t\u0105 i Stedelijk Museum, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 w pe\u0142ni dzie\u0142ami sztuki dzi\u0119ki widzom. Interwencja w zastan\u0105 przestrze\u0144 nazywana enviromentem<\/em> staje si\u0119 jednym ze znak\u00f3w rozpoznawczych Fangora. Artysta po raz kolejny zostaje prekursorem w dziedzinie sztuki. Ale w latach 60. wszystko si\u0119 zmienia. Cenzura, uk\u0142ady polityczne i coraz wi\u0119kszy niepok\u00f3j nie oszcz\u0119dzaj\u0105 wielkich artyst\u00f3w, w tym tak\u017ce Fangora. Podkre\u015bla, \u017ce \u201ez tego socjalizmu nic nie b\u0119dzie\u201d, ale aby wyjecha\u0107 potrzebuje pomocy. <\/p>\n\n\n\n

Przez kilka lat w\u0142\u00f3czy si\u0119 po Europie, wreszcie wyrusza do Stan\u00f3w. Jak zwykle Fangorowi pomaga przypadek, odzywa si\u0119 do niego dealerka sztuki, kt\u00f3ra u\u0142atwia mu wyjazd. W Stanach artysta du\u017co tworzy, g\u0142\u00f3wnie wielobarwne, pulsuj\u0105ce kolorem abstrakcje wychodz\u0105ce poza ramy p\u0142\u00f3cien. Malarz jest na ustach wszystkich; Amerykanie szalej\u0105 za malarstwem optycznej iluzji. Fangor staje si\u0119 gwiazd\u0105, nie zmierza wy\u0142\u0105cznie tworzy\u0107 kolejnych kompozycji. Wyk\u0142ada na uniwersytetach, w tym Cambridge i Graduate School of Design. Boom<\/em> na Fangora szybko si\u0119 jednak ko\u0144czy. <\/p>\n\n\n\n

Malarz gorzko \u017cartuje, \u017ce jego sztuka cho\u0107 przyj\u0119ta entuzjastycznie szybko przestaje interesowa\u0107 krytyk\u00f3w. Jest w tym sporo racji, jednak ju\u017c w po\u0142owie lat 60. w nowojorskiej MoMA malarz pokazuje p\u0142\u00f3tna na wystawie \u201eResponsive Eye\u201d. Wielbiciele minimal artu i op \u2013 artu s\u0105 zachwyceni. Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej Fangor mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 kolejnym sukcesem. Jest pierwszym \u2013 i jak na razie jedynym \u2013 polskim artyst\u0105, kt\u00f3rego dzie\u0142a zaprezentowano za \u017cycia w Guggenheim Musem w Nowym Jorku. Na wystaw\u0119 przychodz\u0105 t\u0142umy, wszyscy chc\u0105 pozna\u0107 malarza, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, a zw\u0142aszcza abstrakcj\u0119. Krytycy s\u0105 zgodni, jego malarstwo jest uduchowione, magiczne. <\/p>\n\n\n\n

Jednak Fangor zmienia styl. Po serii abstrakcyjnych p\u0142\u00f3cien powraca do malarstwa figuratywnego. Tworzy tzw. \u201eobrazy telewizyjne\u201d, inspiracj\u0119 dla nich stanowi to medium. G\u0142\u00f3wny temat p\u0142\u00f3cien? \u015awiat\u0142o ekran\u00f3w zalewaj\u0105cych pomieszczenia. Stefan Szyd\u0142owski, jeden z krytyk\u00f3w: \u201eZ dzisiejszej perspektywy te obrazy by\u0142y zapowiedzi\u0105 sztuki krytycznej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Fangor decyduje si\u0119 na powr\u00f3t do Polski dopiero w 1999 roku. Pracuje wtedy nad trzema wielkimi cyklami. \u201ePoczet kr\u00f3l\u00f3w polskich\u201d, \u201eKrzes\u0142a\u201d i \u201eWodzowie Indian\u201d s\u0105 kompozycjami, kt\u00f3rym malarz po\u015bwi\u0119ca najwi\u0119cej czasu. W B\u0142\u0119dowie niedaleko Radomia, gdzie ma pracowni\u0119 rok p\u00f3\u017aniej powstaje \u201ePalimpsest\u201d, kolejny cykl dzie\u0142 inspirowanych wcze\u015bniejszymi rysunkami, ilustracjami malarza. <\/p>\n\n\n\n

Szyd\u0142owski: \u201eWsp\u00f3lnym mianownikiem najnowszych obraz\u00f3w autora jest powr\u00f3t artysty do dawnych, cz\u0119sto m\u0142odzie\u0144czych rysunk\u00f3w, kt\u00f3re Fangor postanowi\u0142 obecnie przenie\u015b\u0107 w obszar malarstwa. Wystaw\u0119 wyr\u00f3\u017cnia nowe podej\u015bcie artysty do rysunku, kt\u00f3ry dotychczas, r\u00f3wnie\u017c w tych ostatnich obrazach Fangora, spe\u0142nia\u0142 mniej lub bardziej, ale zawsze s\u0142u\u017cebn\u0105 rol\u0119 wobec malarstwa\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Od 2007 roku malarz projektuje II lini\u0119 warszawskiego metra, tworzy logo wydawnictwa Wiedza i Praktyka. Gdy pod koniec pa\u017adziernika 2015 roku Wojciech Fangor umiera, jego dzie\u0142a osi\u0105gaj\u0105 na rynku aukcyjnym astronomiczne ceny. W ko\u0144cu Wojciech Fangor to nie tylko jeden z najbardziej znanych artyst\u00f3w, ale przede wszystkim legenda abstrakcji i op \u2013 artu. Artysta nietuzinkowy, jeden z tw\u00f3rc\u00f3w polskiej szko\u0142y plakatu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nale\u017cy do malarzy, kt\u00f3rzy s\u0105 znani nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce w Europie. Jedni nazywali go geniuszem, innych fascynowa\u0142a sztuka abstrakcyjna, kt\u00f3r\u0105 tworzy\u0142. Sam artysta powtarza\u0142, \u017ce inspiruje go astronomia i optyka. Wojciech Fangor urodzi\u0142 si\u0119 15 listopada 1922 roku w Klarysewie. Malarzem zostaje przez przypadek, interesuj\u0105 go podmal\u00f3wki susz\u0105ce si\u0119 w jednej z…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[2680,259,2689,1539,2676,1587,1720,2234,2696,1523,1526,2693,2248,2690,2217,2691,2686,2692,2182,1601,1552,2224,359,2697,2709,2200,2679,2701,1057,2678,2673,1744,2677,2703,1821,2171,2706,2207,1551,2714,2715,2199,2711,2710,2699,1971,2695,2206,1574,2195,2237,2184,2347,1998,2720,2001,155,66,80,2700,2675,753,2687,2236,2683,1172,1632,1717,2232,2674,2075,2194,2707,2225,2682,2235,2202,2716,81,2083,2208,2210,442,2215,2704,2213,2205,82,900,2705,1534,186,2708,2189,2163,2698,2712,2685,2233,2183,1160,2717,2718,1966,2688,2187],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4148"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4150,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4148\/revisions\/4150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}