{"id":4104,"date":"2020-11-28T12:39:32","date_gmt":"2020-11-28T10:39:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=4104"},"modified":"2020-11-28T12:39:32","modified_gmt":"2020-11-28T10:39:32","slug":"jackson-pollock-legenda-action-paintingu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/jackson-pollock-legenda-action-paintingu\/","title":{"rendered":"Jackson Pollock. Legenda action paintingu"},"content":{"rendered":"\n
\"\"

Jackson Pollock, „White Lights”, 122.4 x 96.9 cm, olej, emalia, aluminium na p\u0142\u00f3tnie, MoMA, (\u017ar\u00f3d\u0142o: moma.org)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jedni twierdzili, \u017ce jest geniuszem, inni uwa\u017cali go za obrazoburc\u0119 sztuki. Jackson Pollock, kt\u00f3rego zna ka\u017cdy wielbiciel action paintingu jest obok Picassa i Warhola jednym z najbardziej rozpoznawalnych artyst\u00f3w. Malarzem, bez kt\u00f3rego wielu nie wyobra\u017ca sobie \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Paul Jackson Pollock urodzi\u0142 si\u0119 w 28 stycznia 1912 roku w ma\u0142ej miejscowo\u015bci Cody w stanie Wyoming. Najm\u0142odszy z pi\u0119ciorga dzieci uczy si\u0119 jak \u017cy\u0107 bez ojca. Ma 10 miesi\u0119cy gdy wyje\u017cd\u017ca z matk\u0105 i reszt\u0105 rodze\u0144stwa do San Diego. W wi\u0119kszym mie\u015bcie ch\u0142opak czuje si\u0119 jak w raju. Sporo rysuje, dlatego gdy przyjmuj\u0105 go do Manual Arts High School, liceum plastycznego jest wniebowzi\u0119ty. Rado\u015b\u0107 nie trwa d\u0142ugo. Pollock rozrabia na lekcjach, wreszcie ko\u0144czy inn\u0105 szko\u0142\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Matka za\u0142amuje r\u0119ce. Jackson mo\u017ce zosta\u0107 tylko malarzem, na co s\u0105 coraz wi\u0119ksze szanse, bo wsp\u00f3lnie z ojcem zg\u0142\u0119biaj\u0105 kultur\u0119 Indian. Artyst\u0119 fascynuj\u0105 kolory, uwielbia murale. W ekstaz\u0119 wprawia go praca Jos\u00e9 Clemente Orozco. Wiele lat p\u00f3\u017aniej Pollock nazwie j\u0105 \u201cnajwspanialszym obrazem Ameryki P\u00f3\u0142nocnej\u201d. Lata 30. to dla malarza intensywny czas. Wyje\u017cd\u017ca razem z bratem Charlesem do Nowego Jorku, gdzie pod opiek\u0105 Thomasa Harta Bentona tworzy wi\u0119ksze kompozycje. Zaprzyja\u017aniaj\u0105 si\u0119, Pollock sp\u0119dza z Bentonem wakacje, potem szuka zaj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

David Alfaro Siqueiros jest pierwszym artyst\u0105, kt\u00f3ry zgadza si\u0119 na u\u017cycie nowatorskiej techniki. W 1936 roku Pollock spontanicznie rozlewa farby w r\u00f3\u017cnych kolorach na okre\u015blonych fragmentach \u015bciany. Ma by\u0107 kolorowo i intryguj\u0105co. Efekt przechodzi naj\u015bmielsze oczekiwania. Action painting zwany te\u017c malarstwem gestu staje si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 Jacksona, podobnie jak technika drippingu. Na pocz\u0105tku lat 40. malarz tworzy m. in. \u201cKobiet\u0119 i m\u0119\u017cczyzn\u0119\u201d oraz liczne kompozycje, kt\u00f3rym nadaje numery. Mawia: \u201cObraz \u017cyje swoim w\u0142asnym \u017cyciem. Ja tylko pomagam mu si\u0119 ujawni\u0107\u201d. Rozpoczyna wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Federal Art Project, jednak ci\u0105gle walczy o przetrwanie. Wybuch drugiej wojny zmienia w jego \u017cyciu wszystko.<\/p>\n\n\n\n

W 1942 roku na jednym z przyj\u0119\u0107 poznaje Peggy Guggenheim, cenion\u0105 kolekcjonerk\u0119 dzie\u0142 sztuki. To ona promuje m\u0142odych niezale\u017cnych w\u00f3wczas tw\u00f3rc\u00f3w, cz\u0119sto tworz\u0105cych abstrakcje. Kupuje dzie\u0142a Duchampa, Ernsta, nied\u0142ugo potem Jacksona. Z tym ostatnim ma k\u0142opot \u2013 malarz popada w alkoholizm, przez co tworzy coraz mniej. W ko\u0144cu Peggy stawia ultimatum: albo do stycznia stworzy cho\u0107 jedno dzie\u0142o, albo nici ze wsp\u00f3\u0142pracy. Noc przed deadlinem malarz tworzy obraz. Guggenheim jest w szoku, jeszcze kilka godzin wcze\u015bniej p\u0142\u00f3tno sta\u0142o puste. \u201cMural\u201d jest pierwsz\u0105 kompozycj\u0105, kt\u00f3r\u0105 kolekcjonerka kupuje. <\/p>\n\n\n\n

Za rad\u0105 przyjaciela, Marcela Duchampa, Jackson zmienia pod\u0142o\u017ce. Odt\u0105d malowa\u0107 b\u0119dzie wy\u0142\u0105cznie na gigantycznych p\u0142\u00f3tnach, mog\u0105cych pomie\u015bci\u0107 krople sp\u0142ywaj\u0105cej z p\u0119dzla farby. Artysta edytuje prace, niszcz\u0105c fragmenty, z kt\u00f3rych nie jest zadowolony. Twierdzi, \u017ce nigdy nie traci kontroli nad tym co robi. Jest perfekcjonist\u0105, a niezadowolenie krytyk\u00f3w kwituje: \u201cMoje malarstwo to moja egzystencja\u201d. Bon mot staje si\u0119 \u017cyciowym mottem Jacksona. Spotkanie z Guggenheim ma jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119. Pollock na jednym z wernisa\u017cy poznaje Lee Krasner. Obydwoje s\u0105 malarzami, wi\u0119c doskonale si\u0119 rozumiej\u0105. Wkr\u00f3tce bior\u0105 \u015blub.<\/p>\n\n\n\n

Wielbiciele sztuki s\u0105 w szoku, gdy w lipcu 1950 roku widz\u0105 zdj\u0119cia Hansa Namutha. Patrz\u0105 jak Jackson je\u017adzi na rolkach po swoich dzie\u0142ach. On sam zbywa te uwagi \u015bmiechem. \u201cMoje malarstwo nie pochodzi ze sztalug. Rzadko bywa, abym przed malowaniem rozci\u0105ga\u0142 p\u0142\u00f3tno. Ch\u0119tnie przytwierdzam je do muru albo rozpo\u015bcieram na pod\u0142odze (…)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Coraz wi\u0119cej eksperymentuje, korzysta z kilku cenionych przez siebie kolor\u00f3w. Czerwie\u0144, czer\u0144 i \u017c\u00f3\u0142\u0107 pojawiaj\u0105 si\u0119 niemal na ka\u017cdym malowidle. \u201c (…) Coraz bardziej oddalam si\u0119 od u\u017cywanych powszechnie narz\u0119dzi malarskich jak sztalugi, paleta itd. U\u017cywam kij\u00f3w, kielni murarskich, no\u017cy, p\u0142ynnej farby, kt\u00f3r\u0105 mog\u0119 wylewa\u0107 i farby g\u0119stej z piaskiem, mia\u0142kim szk\u0142em i innymi obcymi domieszkami\u201d – przyzaje.<\/p>\n\n\n\n

Wielkim artyst\u0105 zostaje kiedy magazyn \u201cLife\u201d publikuje z nim wywiad. Jeden z dziennikarzy pyta nawet czy Pollock jest najwi\u0119kszym \u017cyj\u0105cym malarzem w Stanach. Dzi\u0119ki staraniom Alfonsa Ossorio, przyjaciela artysty i francuskiego krytyka, kuratora Michela Tapi\u00e9, prace Pollocka trafiaj\u0105 do kolejnych galerii. Jedna z nich, kt\u00f3rej w\u0142a\u015bcicielem jest Paul Facchetti oferuje kompozycje stworzone mi\u0119dzy 1948 a 1951 rokiem. Nikt nie wie, \u017ce b\u0119d\u0105 to najs\u0142ynniejsze dzie\u0142a Jacksona. <\/p>\n\n\n\n

On sam zmienia palet\u0119, u\u017cywaj\u0105c ciemnych barw. Ma do\u015b\u0107 malarstwa, kt\u00f3re do tej pory tworzy\u0142. Jednak zabieg nie podoba si\u0119 krytykom. Po wernisa\u017cu w Betty Parsons Gallery malarz wraca do domu z trzema zaprezentowanymi p\u0142\u00f3tnami. Nie sprzedaje \u017cadnej pracy. Sfrustrowany znowu zaczyna u\u017cywa\u0107 koloru, powraca nawet do malarstwa figuratywnego. Robi wszystko, by cho\u0107 kilka p\u0142\u00f3cien znalaz\u0142o nowych nabywc\u00f3w. Rozpoczyna wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z bardziej komercyjn\u0105 galeri\u0105 Sidney Janis. Opinie ekspert\u00f3w s\u0105 zgodne. Pollock to nowa ikona. On sam nie wytrzymuje presji \u015brodowiska artystycznego. W 1955 roku tworzy dwie ostanie kompozycje, \u201cZapach\u201d i \u201cPoszukiwania\u201d. Zaczyna rze\u017abi\u0107, a prace wygl\u0105dem przypominaj\u0105 jego gigantyczne malarskie kompozycje. Pisze autobiografi\u0119, \u201cMy Painting\u201d, wyk\u0142adni\u0119 stylu artysty.<\/p>\n\n\n\n

11 sierpie\u0144 1956 roku. Dzie\u0144, kt\u00f3ry zmienia wszystko. Pollock ginie w wypadku samochodowym, a ju\u017c 4 miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej jego dzie\u0142a prezentuje nowojorska MoMA. Tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 malarza inspiruje si\u0119 nie tylko Benton, Picasso ale i Joan Mir\u00f3. A sam Jackson wkr\u00f3tce staje si\u0119 legend\u0105. Artyst\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3remu sztuka ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie taka sama.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jedni twierdzili, \u017ce jest geniuszem, inni uwa\u017cali go za obrazoburc\u0119 sztuki. Jackson Pollock, kt\u00f3rego zna ka\u017cdy wielbiciel action paintingu jest obok Picassa i Warhola jednym z najbardziej rozpoznawalnych artyst\u00f3w. Malarzem, bez kt\u00f3rego wielu nie wyobra\u017ca sobie \u017cycia. Paul Jackson Pollock urodzi\u0142 si\u0119 w 28 stycznia 1912 roku w ma\u0142ej miejscowo\u015bci Cody w stanie Wyoming. Najm\u0142odszy…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4105,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[2364,487,2141,2372,760,1539,1553,2376,2348,2349,2342,1682,2351,2340,2362,1677,2365,2363,2355,492,2300,1894,1552,2359,2368,2136,2338,233,2383,2346,2354,2360,664,1744,1706,2367,1551,2371,1971,2353,1574,2384,2343,2361,2370,2374,2347,50,2381,2386,2352,155,80,2375,2339,2358,2357,2366,2369,1037,1632,2336,2380,1693,1916,2344,2377,2218,82,2345,2387,2350,2135,2385,2382,2378],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4107,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4104\/revisions\/4107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}