{"id":4022,"date":"2020-09-24T11:43:38","date_gmt":"2020-09-24T09:43:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=4022"},"modified":"2020-10-19T11:59:43","modified_gmt":"2020-10-19T09:59:43","slug":"zdzislaw-beksinski-malarz-tajemnej-formy-egzystencji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/zdzislaw-beksinski-malarz-tajemnej-formy-egzystencji\/","title":{"rendered":"Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski. Malarz tajemnej formy egzystencji"},"content":{"rendered":"\n
\"\"

Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski, „Bez tytu\u0142u”, 88×68 cm, glicee na papierze, galeria Touch of Art<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 24 lutego 1929 roku w Sanoku. W 1947 roku przysz\u0142y malarz rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Architektury na Politechnice Krakowskiej, jednak od zawsze marzy\u0142 o szkole filmowej: \u201eW m\u0142odo\u015bci marzy\u0142em o tym, \u017ceby zosta\u0107 re\u017cyserem filmowym. (\u2026) M\u00f3j ojciec, kt\u00f3ry by\u0142 pragmatykiem, szybko obliczy\u0142, \u017ce jako re\u017cyser nie znajd\u0119 pracy. Natomiast w kraju zniszczonym przez wojn\u0119 na pewno nie grozi mi bezrobocie w zawodzie architekta. Poniewa\u017c by\u0142em pos\u0142usznym dzieckiem, pos\u0142ucha\u0142em ojca i w 1947 roku zda\u0142em egzaminy na Wydzia\u0142 Architektury Politechniki Krakowskiej\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Zanim zacz\u0105\u0142 malowa\u0107, zaj\u0105\u0142 si\u0119 fotografi\u0105, wyprzedzaj\u0105c wielu awangardowych \u015bwiatowej s\u0142awy tw\u00f3rc\u00f3w. \u201eMoje obrazy niezale\u017cnie od tego, co maluj\u0119, wywodz\u0105 si\u0119 z abstrakcjonizmu. Zaczyna\u0142em zreszt\u0105 jako abstrakcjonista\u201d. Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski stworzy\u0142 m.in. seri\u0119 fotomonta\u017cy b\u0119d\u0105cych zestawieniem r\u00f3\u017cnych zdj\u0119\u0107 nie maj\u0105cych ze sob\u0105 \u017cadnego zwi\u0105zku. <\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w latach 50. polski surrealista odkry\u0142 kolejn\u0105 wielk\u0105 pasj\u0119 – rysunek. Inspiracje malarskie Beksi\u0144skiego? \u201eW m\u0142odo\u015bci inspirowa\u0142 mnie Artur Grottger i tego typu malarstwo. Du\u017cy wp\u0142yw wywar\u0142 na mnie tak\u017ce Picasso, ale to nic oryginalnego. (\u2026) My\u015bl\u0119, \u017ce o wiele wi\u0119ksze znaczenie dla mojego malarstwa mia\u0142a literatura, zw\u0142aszcza utwory Franza Kafki, do kt\u00f3rego mam du\u017cy sentyment\u201d, po czym dodawa\u0142: \u201eNigdy nie by\u0142em za granic\u0105. Wielkich malarzy dawnych i wsp\u00f3\u0142czesnych znam tylko z reprodukcji\u201d. W Rzeszowie, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, Beksi\u0144ski tworzy\u0142 pe\u0142noplastyczne rze\u017aby i reliefy. Wierny abstrakcjonizmowi, wykonywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c figuratywne, wielowarstwowe kompozycje, b\u0119d\u0105ce zapowiedzi\u0105 jego p\u00f3\u017aniejszych prac. Wa\u017cn\u0105 inspiracj\u0119 dla tw\u00f3rczo\u015bci Beksi\u0144skiego stanowi\u0142a tak\u017ce \u017cona, Zofia Helena z d. Stankiewicz.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku lat 60. Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski w trakcie Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Krytyk\u00f3w Sztuki AICA otrzyma\u0142 od dyrektora nowojorskiego Muzeum Guggenheima zaproszenie na p\u00f3\u0142roczne stypendium do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Beksi\u0144ski odm\u00f3wi\u0142. Cztery lata p\u00f3\u017aniej artysta pozna\u0142 Janusza Boguckiego, kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 Beksi\u0144skiemu ekspozycj\u0119 w Starej Pomara\u0144czarni. <\/p>\n\n\n\n

W 1972 roku Beksi\u0144ski ca\u0142kowicie zerwa\u0142 z abstrakcjonizmem, pokazuj\u0105c pejza\u017ce i figuratywne kompozycje pochodz\u0105ce z tzw. \u201eokresu fantastycznego\u201d. Wystawa spotka\u0142a si\u0119 z du\u017cym zainteresowaniem, a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Beksi\u0144skiego zyska\u0142a grono zagorza\u0142ych wielbicieli jak i krytyk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

W 1976 roku malarz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Warszawy, a nied\u0142ugo potem rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z mieszkaj\u0105cym we Francji poznanym wcze\u015bniej marszandem Piotrem Dmochowskim. Jednak narastaj\u0105cy konflikt, problemy z wylansowaniem Beksi\u0144skiego na zachodzie, sprawiaj\u0105, \u017ce artysta przesta\u0142 malowa\u0107 krajobrazy, z kt\u00f3rych dot\u0105d s\u0142yn\u0105\u0142. Zamiast nich na p\u0142\u00f3tnach coraz cz\u0119\u015bciej przedstawia\u0142 g\u0142owy, niepokoj\u0105ce figury postaci. <\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119stym motywem w jego tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142a \u015bmier\u0107. Beksi\u0144ski t\u0142umaczy\u0142 to w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eMalowa\u0107 \u015bmier\u0107, \u017ceby cho\u0107 na chwil\u0119 o niej zapomnie\u0107\u201d. Przekornie dodawa\u0142, \u017ce nie czuje si\u0119 malarzem. \u201eJa po prostu nie wierzy\u0142em w siebie jako malarza, nigdy do bardzo p\u00f3\u017anego momentu\u201d oraz \u201eW moim przypadku malowanie obraz\u00f3w nie wynika ze spo\u0142ecznego pos\u0142annictwa lecz z potrzeby ducha. Jest to rodzaj psychologicznego skrzywienia, z kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142em\u201d. Pod koniec lat 80. XX wieku malarz otrzyma\u0142 medal 150 – lecia Fotografii ufundowany przez zarz\u0105d g\u0142\u00f3wny Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w, co stanowi\u0142o dla Beksi\u0144skiego jedn\u0105 z najistotniejszych nagr\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Bardziej od temat\u00f3w Beksi\u0144skiego interesowa\u0142y \u015brodki artystyczne, kt\u00f3rymi eksperymentowa\u0142. W latach 90. Zdzis\u0142aw wr\u00f3ci\u0142 do bagatelizowanego dot\u0105d rysunku, p\u00f3\u017aniej grafiki komputerowej. Zamiast tworzy\u0107 w\u0142asne prace, w tym rysunki, Beksi\u0144ski przetwarza\u0142 r\u00f3\u017cne fotografie, dowolnie je montuj\u0105c. Grafiki malarza pozbawione fantastycznych symboli, coraz bardziej przypomina\u0142y harmonijne dzie\u0142a przypominaj\u0105ce prace Malewicza. Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski ten okres swojej tw\u00f3rczo\u015bci okre\u015bla\u0142 gotykiem. Mimo tworzenia nowych kompozycji nigdy nie by\u0142 tak popularny jak w \u201eokresie fantastycznym\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 2001 roku artysta przepisa\u0142 ca\u0142y dorobek, na kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 oko\u0142o 300 prac (grafiki, obrazy, zdj\u0119cia, rze\u017aby) a tak\u017ce lokaty bankowe, mieszkania i sprz\u0119t komputerowy sanockiemu Muzeum Historycznemu. Kompozycje Zdzis\u0142awa Beksi\u0144skiego by\u0142y prezentowane w wielu muzeach i galeriach, w tym m.in. w Miejskiej Galerii Sztuki w Cz\u0119stochowie, Nowohuckim Centrum Kultury, a najwi\u0119ksz\u0105 dot\u0105d wystaw\u0119 dzie\u0142 Beksi\u0144skiego zaprezentowano w pozna\u0144skim Biurze Wystaw Artystycznych.<\/p>\n\n\n\n

Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski zosta\u0142 zamordowany z nocy z 21 na 22 lutego 2005 roku na kilka dni przed swoimi 76. urodzinami. Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski w marcu 2005 roku zosta\u0142 po\u015bmiertnie uhonorowany Krzy\u017cem Komandorskim Odrodzenia Polski. <\/p>\n\n\n\n

W wielu wywiadach przyznawa\u0142: \u201eDla mnie to czym si\u0119 zajmuj\u0119 jest po prostu tylko form\u0105 egzystencji\u201d, a tak\u017ce \u201eMaluj\u0119 z potrzeby i przyzwyczajenia\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski na zawsze pozostanie utalentowanym, wszechstronnym artyst\u0105, kt\u00f3ry zrewolucjonizowa\u0142 polsk\u0105 sztuk\u0119 surrealizmu. W ko\u0144cu jak \u017caden inny malarz by\u0142 uwa\u017cany za mistrza tajemnej formy egzystencji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 24 lutego 1929 roku w Sanoku. W 1947 roku przysz\u0142y malarz rozpocz\u0105\u0142 studia na Wydziale Architektury na Politechnice Krakowskiej, jednak od zawsze marzy\u0142 o szkole filmowej: \u201eW m\u0142odo\u015bci marzy\u0142em o tym, \u017ceby zosta\u0107 re\u017cyserem filmowym. (\u2026) M\u00f3j ojciec, kt\u00f3ry by\u0142 pragmatykiem, szybko obliczy\u0142, \u017ce jako re\u017cyser nie znajd\u0119 pracy. Natomiast w…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[1680,1671,1703,1694,1699,1539,1670,421,1672,1682,1677,1683,1692,1686,1696,547,360,1707,1681,359,1701,1702,1679,510,1592,1706,1678,1574,1684,1708,1673,1580,1688,1674,1661,80,1685,1632,1698,1693,1700,1690,544,1695,701,442,1687,1704,70,1675,345,1705,1691,1697,632,228,1184,1676],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4022"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4056,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4022\/revisions\/4056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}