{"id":4000,"date":"2020-09-05T09:36:36","date_gmt":"2020-09-05T07:36:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=4000"},"modified":"2020-09-05T09:36:36","modified_gmt":"2020-09-05T07:36:36","slug":"salvador-dali-nieskromny-geniusz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/salvador-dali-nieskromny-geniusz\/","title":{"rendered":"Salvador Dal\u00ed. Nieskromny geniusz"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"467\" src=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Nos_Napoleona_przeksztalcony_w_ciezarna_kobiete_ktory_bierze_swoj_cien_na_melancholijny_spacer_posrod_oryginalnych_ruin_sdal12_77822.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4001\" data-full-url=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Nos_Napoleona_przeksztalcony_w_ciezarna_kobiete_ktory_bierze_swoj_cien_na_melancholijny_spacer_posrod_oryginalnych_ruin_sdal12_77822.jpg\" data-link=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?attachment_id=4001\" class=\"wp-image-4001\" srcset=\"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Nos_Napoleona_przeksztalcony_w_ciezarna_kobiete_ktory_bierze_swoj_cien_na_melancholijny_spacer_posrod_oryginalnych_ruin_sdal12_77822.jpg 620w, https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Nos_Napoleona_przeksztalcony_w_ciezarna_kobiete_ktory_bierze_swoj_cien_na_melancholijny_spacer_posrod_oryginalnych_ruin_sdal12_77822-300x226.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Salvador Dal\u00ed, &#8222;Nos Napoleona, przekszta\u0142cony w ci\u0119\u017carn\u0105 kobiet\u0119, kt\u00f3ry bierze sw\u00f3j cie\u0144 na melancholijny spacer po\u015br\u00f3d oryginalnych ruin&#8221;, giclee na papierze, 70&#215;100 cm, galeria Touch of Art<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 11 maja 1904 roku w niewielkiej katalo\u0144skiej miejscowo\u015bci Figueres, ale od zawsze wiedzia\u0142, \u017ce zostanie malarzem. Po latach Dal\u00ed wspomina\u0142: \u201eW wieku sze\u015bciu lat chcia\u0142em zosta\u0107 kuchark\u0105. Kiedy mia\u0142em siedem \u2013 Napoleonem. Odt\u0105d moje ambicje nie przestawa\u0142y rosn\u0105\u0107, podobnie jak moja mania wielko\u015bci. Gdy mia\u0142em lat pi\u0119tna\u015bcie, chcia\u0142em by\u0107 Dal\u00edm i zosta\u0142em nim\u201d oraz \u201eJu\u017c od najm\u0142odszych lat m\u00f3j spaczony charakter m\u00f3wi mi, \u017ce jestem inny ni\u017c og\u00f3\u0142 \u015bmiertelnik\u00f3w. Tu r\u00f3wnie\u017c odnosz\u0119 sukcesy\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>W wieku 10 lat rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 przygod\u0119 ze sztuk\u0105, a w 1921 roku rozpocz\u0105\u0142 studia w madryckiej Akademii Sztuk Kr\u00f3lewskich. Dwukrotnie wyrzucony ze szko\u0142y, rysunku i malarstwa uczy\u0142 si\u0119 sam. Pocz\u0105tkowo inspirowa\u0142 go futuryzm, w\u0142oskie malarstwo metafizyczne i kubizm, jednak ju\u017c pierwsza wystawa prac w Barcelonie i pobyt w Pary\u017cu utwierdzi\u0142y artyst\u0119 w przekonaniu, \u017ce nowo poznany nurt \u2013 surrealizm \u2013 jest jego stylem. Malarz uwa\u017ca\u0142 siebie za geniusza. <\/p>\n\n\n\n<p>Gdy w 1927 roku we Francji Dal\u00ed pozna\u0142 Picassa stwierdzi\u0142, \u017ce jeden jego obraz jest wi\u0119cej wart ni\u017c wszystkie dzie\u0142a Pabla. Rok p\u00f3\u017aniej Salvador Dal\u00ed dzi\u0119ki znajomo\u015bci z Joanem Mir\u00f3 do\u0142\u0105czy\u0142 do grona surrealist\u00f3w, tworz\u0105c swoje pierwsze surrealistyczne dzie\u0142o &#8211; \u201eMi\u00f3d jest s\u0142odszy od krwi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 30. Salvador Dal\u00ed tworzy\u0142 g\u0142\u00f3wnie krajobrazy, rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 postacie (\u201eUporczywo\u015b\u0107 pami\u0119ci\u201d, \u201eKanibalizm jesieni\u201d) inspirowany sadyzmem i erotyzmem. W swoich obrazach Dal\u00ed wielokrotnie nawi\u0105zywa\u0142 do wojny domowej w Hiszpanii, czemu da\u0142 wyraz maluj\u0105c w 1943 roku \u201eGeopolityczne dziecko obserwuj\u0105ce narodziny nowego cz\u0142owieka\u201d. Chocia\u017c nie lubi\u0142 o tym m\u00f3wi\u0107 Salvador Dal\u00ed wiele zawdzi\u0119cza\u0142 Maxowi Ernstowi i Yves\u2019owi Tanguy. Tworzy\u0142 nie tylko p\u0142\u00f3tna, ale tak\u017ce projektowa\u0142 meble (np. sofy), budynki (galeri\u0119 swoje tw\u00f3rczo\u015bci), bi\u017cuteri\u0119, loga reklam (lizaki Chupa Chups). Do dzi\u015b wiele prac Dalego inspirowanych jego tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 znajduje si\u0119 w przestrzeniach miejskich, m.in. we Wroc\u0142awiu. Du\u017co pisa\u0142. Opr\u00f3cz kilku autobiografii, w tym \u201eDziennika geniusza\u201d, Salvador by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem scenariuszy \u201ePies andaluzyjski\u201d i \u201eZ\u0142oty wiek\u201d. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z wieloma artystami, m.in. Luisem Bu\u00f1elem, Ernestem Fuchsem, Antonim Pixotem. <\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy w 1934 roku ze wzgl\u0119du na sympatie do faszyzmu i genera\u0142a Franco zosta\u0142 wykluczony z grupy przez Andr\u00e9 Bretona, Dal\u00ed nazywa\u0142 siebie \u201eojcem katalo\u0144skiego surrealizmu\u201d. Kocha\u0142 si\u0119 reklamowa\u0107, o czym najlepiej \u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa: \u201eKa\u017cdego ranka, kiedy si\u0119 budz\u0119, do\u015bwiadczam niezwyk\u0142ej rado\u015bci \u2013 rado\u015bci z bycia Salvadorem Dalim \u2013 i zachwycam si\u0119: jakie cudowne rzeczy Salvador Dali dzisiaj osi\u0105gnie?\u201d. Rzadko przyznawa\u0142, \u017ce skromno\u015b\u0107 nie jest jego zalet\u0105, a przeciwnikom swojej tw\u00f3rczo\u015bci odpowiada\u0142: \u201eNie jestem dziwny. Po prostu nie jestem normalny\u201d. Ju\u017c za \u017cycia Dal\u00ed sta\u0142 si\u0119 legend\u0105. Okre\u015blenie, \u017ce by\u0142 chodz\u0105c\u0105 reklam\u0105 swoich dzie\u0142 doskonale do niego pasuje. <\/p>\n\n\n\n<p>W 1929 roku Dal\u00ed pozna\u0142 Helen\u0119 Diakonov\u0119. Gala by\u0142a jego wielk\u0105 kochank\u0105, muz\u0105, a tak\u017ce modelk\u0105 \u2013 pozowa\u0142a do wielu prac Dalego w tym s\u0142ynnej \u201eMadonny z Port Lligat\u201d. Jednak najwi\u0119ksz\u0105 zas\u0142ug\u0105 Gali by\u0142 fakt, \u017ce ustabilizowa\u0142a chaotyczne \u017cycie artysty. W 1930 roku w Europie i Ameryce P\u00f3\u0142nocnej mia\u0142y miejsce zako\u0144czone sukcesami wystawy prac katalo\u0144skiego surrealisty. Wizyta w Stanach Zjednoczonych zaowocowa\u0142a kolejnym zaproszeniem, tym razem do Nowego Jorku. Malarz pojecha\u0142 tam trzy lata p\u00f3\u017aniej. <\/p>\n\n\n\n<p>Ponowna wizyta w Ameryce w latach 40. XX wieku spowodowana by\u0142a seri\u0105 ekspozycji m.in. w nowojorskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Dal\u00ed udzieli\u0142 te\u017c szeregu wywiad\u00f3w, w kt\u00f3rych podkre\u015bla\u0142 odgrywanie roli b\u0142azna: \u201eNie ja jestem klaunem, ale to potwornie cyniczne i tak nie\u015bwiadomie naiwne spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re odgrywa powag\u0119, aby lepiej ukry\u0107 w\u0142asne szale\u0144stwo\u201d. Dzi\u0119ki doskona\u0142emu PR \u2013 owi malarz mia\u0142 zam\u00f3wienia na obrazy od Heleny Rubenstein, Jacka Wernera, Claire Dux. Alfred Hitchock zaprosi\u0142 Dalego do produkcji \u201dUrzeczonej\u201d, a z Coco Chanel projektowa\u0142 ubrania.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1948 roku wraz z Gal\u0105 powr\u00f3ci\u0142 do Europy. Opr\u00f3cz tworzenia nowych dzie\u0142 Dal\u00ed zacz\u0105\u0142 interesowa\u0107 si\u0119 psychologi\u0105, histori\u0105 oraz mistycyzmem, co by\u0142o widoczne w jego p\u00f3\u017aniejszych pracach, np. \u201eOstatniej wieczerzy\u201d z 1955 roku. Inspirowa\u0142 si\u0119 renesansowymi, barkowymi i realistycznymi modelunkami postaci, \u015bwiat\u0142ocieniem, sp\u0119dzaj\u0105c wiele godzin przed p\u0142\u00f3tnami Velazqueza, Rafaela i Ingresa. <\/p>\n\n\n\n<p>W 1958 roku surrealista rozpocz\u0105\u0142 prace nad monumentalnymi i realistycznymi pracami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142a stworzona cztery lata p\u00f3\u017aniej \u201eBitwa pod Tetouanem\u201d (dzi\u015b w Mori Art Museum w Tokio). Co ciekawe, pe\u0142ne detali obrazy nie spotka\u0142y si\u0119 z ciep\u0142ym przyj\u0119ciem, dlatego na pocz\u0105tku lat 70. XX wieku Dal\u00ed rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 Teatr Museo Dal\u00ed wzniesionym w rodzinnym mie\u015bcie, jednocze\u015bnie coraz rzadziej maluj\u0105c. Sw\u00f3j ostatni obraz \u201eJask\u00f3\u0142czy ogon\u201d skomponowa\u0142 w 1983 roku, niemal rok po \u015bmierci ukochanej \u017cony Gali. Salvador Dal\u00ed zmar\u0142 sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, 23 stycznia 1989 roku w Figueres, pozostawiaj\u0105c po sobie wiele niezapomnianych, na sta\u0142e wpisanych do kanonu sztuki dzie\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Salvador Dal\u00ed, &#8222;Nos Napoleona, przekszta\u0142cony w ci\u0119\u017carn\u0105 kobiet\u0119, kt\u00f3ry bierze sw\u00f3j cie\u0144 na melancholijny spacer po\u015br\u00f3d oryginalnych ruin&#8221;, giclee na papierze, 70&#215;100 cm, galeria Touch of Art Urodzi\u0142 si\u0119 11 maja 1904 roku w niewielkiej katalo\u0144skiej miejscowo\u015bci Figueres, ale od zawsze wiedzia\u0142, \u017ce zostanie malarzem. Po latach Dal\u00ed wspomina\u0142: \u201eW wieku sze\u015bciu lat chcia\u0142em zosta\u0107&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":4001,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[97,8],"tags":[1567,1571,1564,1547,1559,1548,1545,1546,1555,1558,1554,1569,1543,1539,1553,1040,1563,1544,1552,1542,1551,1556,336,1565,1568,1550,1561,1549,1570,155,1557,1537,147,442,1560,1562,1566],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4000"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4004,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4000\/revisions\/4004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}