{"id":3956,"date":"2020-06-02T08:42:38","date_gmt":"2020-06-02T06:42:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=3956"},"modified":"2020-06-02T08:42:38","modified_gmt":"2020-06-02T06:42:38","slug":"jan-matejko-mistrz-detalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/jan-matejko-mistrz-detalu\/","title":{"rendered":"Jan Matejko – mistrz detalu"},"content":{"rendered":"\n

Bez w\u0105tpienia, Jan Matejko jest jednym z naszych najwa\u017cniejszych malarzy historycznych, nie tylko o wspania\u0142ym warsztacie malarskich, ale r\u00f3wnie\u017c o olbrzymim znaczeniu patriotycznym. Tworzy\u0142 w czasach, gdy jego dzie\u0142a porusza\u0142y silnie struny narodowej dumy oraz marzenia o odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kojarzymy go wszyscy powszechnie z monumentalnymi scenami, z Bitw\u0105 pod Grunwaldem, Ho\u0142dem pruskim <\/em>lub Batorym pod Pskowem<\/em>. Cz\u0119sto, gdy widz patrzy na te gigantyczne p\u0142\u00f3tna, jego wzrok gubi si\u0119 w pl\u0105taninie w\u0105tk\u00f3w. Staraj\u0105c si\u0119 pochwyci\u0107 my\u015bl przewodni\u0105 kompozycji, zapomina si\u0119 o detalach. A r\u00f3wnie\u017c w nich tkwi wielka pot\u0119ga Jana Matejki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jan Matejko, Portret dzieci artysty, <\/em>1879 (domena publiczna, Wikipedia) <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dbanie o detale \u2013 bogactwo kostium\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Matejko zwraca\u0142 uwag\u0119 na najmniejsze nawet detale w ka\u017cdym ze swych dzie\u0142. Pojawiaj\u0105 si\u0119 kielichy, draperie rozrzucone w malowniczych fa\u0142dach na posadzkach.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz tego malarz skupia\u0142 si\u0119 na dopracowywaniu kostium\u00f3w swoich bohater\u00f3w. Co ciekawe do swych kompozycji wplata\u0142 prawdziwe kostiumy, kt\u00f3re nami\u0119tnie kolekcjonowa\u0142. Jego zbiory do tej pory przetrwa\u0142y i niekiedy mo\u017cna je ogl\u0105da\u0107 w Krakowie na r\u00f3\u017cnych, tematycznych wystawach.<\/p>\n\n\n\n

Wielo\u015b\u0107 ubior\u00f3w w zbiorach w\u0142asnych<\/h2>\n\n\n\n

W zbiorach Jana Matejki znalaz\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno kostiumy polskie, jak i pochodz\u0105ce z wielu, cz\u0119sto egzotycznych kraj\u00f3w. Mo\u017cna zobaczy\u0107 stroje tureckie, greckie i alba\u0144skie, wykonane z wysokiej klasy jedwabi\u00f3w, adamaszk\u00f3w i brokat\u00f3w, cz\u0119sto o niezmiernie ciekawych wzorach i aplikacjach.<\/p>\n\n\n\n

Artysta kolekcjonowa\u0142 zar\u00f3wno kostiumy \u015bwieckie, jak i duchowe. Szczeg\u00f3lnie ciekawym przyk\u0142adem jest renesansowa dalmatyka, pokazana kilka lat temu podczas wystawy \u201eStroje i kostiumy z kolekcji Jana Matejki\u201d w jego domu w Krakowie, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 oddzia\u0142 Muzeum Narodowego. Liturgiczna szata z pi\u0119knym haftem, przetykanym z\u0142ot\u0105 nici\u0105, przedstawiaj\u0105cym owoce granatu, pojawia\u0142a si\u0119 w wielu kompozycjach. Uwa\u017cni obserwatorzy znajd\u0105 j\u0105 cho\u0107by w Ho\u0142dzie pruskim <\/em>oraz Bitwie pod Grunwaldem.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wszystkie swoje dociekania oraz fascynacje zwi\u0105zane z badaniami kostiumologicznymi malarz przedstawi\u0142 te\u017c w albumie \u201eUbiory w Polsce 1200-1795\u201d, w kt\u00f3rym odtworzy\u0142 wzory stroj\u00f3w ludzi r\u00f3\u017cnych stan\u00f3w w r\u00f3\u017cnych epokach na ziemiach polskich.<\/p>\n\n\n\n

Projekty w\u0142asne<\/h2>\n\n\n\n

Jan Matejko by\u0142 jednak nie tylko malarzem i kolekcjonerem, kt\u00f3ry okazy ze swoich zbior\u00f3w przedstawia\u0142 na w\u0142asnych p\u0142\u00f3tnach. Artysta by\u0142 r\u00f3wnie\u017c projektantem. Tworzy\u0142 projekty kostium\u00f3w balowych oraz przygotowa\u0142 opraw\u0119 w\u0142asnego \u015blubu, w tym oczywi\u015bcie niezmiernie okaza\u0142\u0105 sukni\u0119 panny m\u0142odej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy podziwia\u0107 na portrecie Teodory. Realizacj\u0105 jego pomys\u0142\u00f3w zajmowali si\u0119 krawcy polscy i boche\u0144scy w tym znany z nazwiska krawiec Ryparka.<\/p>\n\n\n\n

Jego projekty wyr\u00f3\u017cnia\u0142a dba\u0142o\u015b\u0107 o efekt finalny, ale oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c o detale. Drobiazgowo\u015b\u0107 mistrza widoczna by\u0142a bowiem we wszystkich aspektach jego tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 od odtwarzania kostium\u00f3w na p\u0142\u00f3tnach, a\u017c do ich projektowania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bez w\u0105tpienia, Jan Matejko jest jednym z naszych najwa\u017cniejszych malarzy historycznych, nie tylko o wspania\u0142ym warsztacie malarskich, ale r\u00f3wnie\u017c o olbrzymim znaczeniu patriotycznym. Tworzy\u0142 w czasach, gdy jego dzie\u0142a porusza\u0142y silnie struny narodowej dumy oraz marzenia o odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. Kojarzymy go wszyscy powszechnie z monumentalnymi scenami, z Bitw\u0105 pod Grunwaldem, Ho\u0142dem pruskim lub Batorym pod…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":3957,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1508,1054,569,516],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3956"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3960,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3956\/revisions\/3960"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}