{"id":2025,"date":"2019-05-31T09:55:30","date_gmt":"2019-05-31T07:55:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/?p=2025"},"modified":"2020-01-08T03:03:03","modified_gmt":"2020-01-08T01:03:03","slug":"wielowymiarowy-patriotyzm-tworcy-o-malarstwie-jerzego-dudy-gracza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wielowymiarowy-patriotyzm-tworcy-o-malarstwie-jerzego-dudy-gracza\/","title":{"rendered":"Wielowymiarowy patriotyzm tw\u00f3rcy. O malarstwie Jerzego Dudy-Gracza"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Regularnie powtarza si\u0119 w prasie i popularnonaukowych\nopracowaniach stwierdzenie, \u017ce Jerzy Duda-Gracz by\u0142 chory na Polsk\u0119. Jego prace\ncz\u0119sto ogniskuj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z nasz\u0105 Ojczyzn\u0105 \u2013 komentuj\u0105,\nobrazuj\u0105 i pokazuj\u0105 mroczne strony \u201epolskiego piekie\u0142ka\u201d z okresu przemian\nsystemowo-spo\u0142ecznych. Jednak czy to jedyny objaw? Jaka naprawd\u0119 polsko\u015b\u0107\nprzebija z obraz\u00f3w jednego z popularniejszych artyst\u00f3w naszej rodzimej sztuki\npowojennej?<\/p>\n\n\n\n

Polsko\u015b\u0107 do sze\u015bcianu. Chopinowi<\/em>,\nczyli do tych pag\u00f3rk\u00f3w le\u015bnych i \u0142\u0105k zielonych.<\/h2>\n\n\n\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Dudy-Gracza najcz\u0119\u015bciej kojarzy si\u0119 nam z\nsatyrycznymi obrazami, prezentuj\u0105cymi kalejdoskop narodowych przywar. Pojawia\nsi\u0119 epatowanie brzydot\u0105 oraz stereotypowymi wadami i zachowaniami. Nie jest to\njednak jedyna rzeczywisto\u015b\u0107 malarska, kt\u00f3r\u0105 pozostawi\u0142 w swym dorobku artysta.\nIstnieje bowiem jeszcze \u015bwiat dedykowany Chopinowi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Cykl po\u015bwi\u0119cony najwi\u0119kszemu klasykowi polskiej muzyki,\nobejmuje 296 prac, podzielonych na mniejsze grupy. Jego zadaniem by\u0142o\nzobrazowanie ca\u0142ego oeuvre kompozytora (w\u0142\u0105cznie z pracami zaginionymi, znanymi\nz opis\u00f3w) w postaci malarskich kompozycji.<\/p>\n\n\n\n

Synestezje r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w sztuk znane s\u0105 od dawna. Cz\u0119sto\nzdarza\u0142o si\u0119 przek\u0142adanie muzyki wprost na malarstwo, jak by\u0142o cho\u0107by w\ndzie\u0142ach litewskiego kompozytora i malarza Mikalojusa Konstantinasa Ciurlionisa.\nJerzy Duda-Gracz stworzy\u0142 jednak dzie\u0142o wyj\u0105tkowe. Czym wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jego cykl?<\/p>\n\n\n\n

Dba\u0142o\u015b\u0107 o histori\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Cykl Chopinowi <\/em>nie\njest wy\u0142\u0105cznie zapisem emocji, towarzysz\u0105cych s\u0142uchaniu muzyki wielkiego\nkompozytora. Zanim malarz przyst\u0105pi\u0142 do pracy, rzuci\u0142 si\u0119 w \u015bwiat chopinian\u00f3w. Czyta\u0142\nbiografie, zag\u0142\u0119bia\u0142 si\u0119 w korespondencj\u0119 oficjaln\u0105 i prywatn\u0105, odwiedza\u0142\nmiejsca zwi\u0105zane z muzykiem. Wszystko po to, \u017ceby dotrze\u0107 do sedna tw\u00f3rczo\u015bci,\nzrozumie\u0107 je i przenie\u015b\u0107 w \u015bwiat form plastycznych.<\/p>\n\n\n\n

\u015awiat bez make-up\u2019u i Photoshopa<\/h2>\n\n\n\n

Duda-Gracz kocha\u0142 Polsk\u0119. Zw\u0142aszcza jej pejza\u017c, prawdziwe pi\u0119kno\nkrajobraz\u00f3w \u2013 \u0142\u0105k, las\u00f3w i zagajnik\u00f3w. Nie odbiega\u0142 w tym zbytnio od klasyk\u00f3w\npocz\u0105tku XX wieku, cho\u0107by Che\u0142mo\u0144skiego. Przetwarza\u0142 je jednak po swojemu.\nNatura w cyklu Chopinowi <\/em>stanowi\nsedno polsko\u015bci. Pojawiaj\u0105cy si\u0119 czasami cz\u0142owiek jest wy\u0142\u0105cznie jej cz\u0119\u015bci\u0105,\newidentnie nie najbardziej okaza\u0142\u0105 i pi\u0119kn\u0105 \u2013 jaki jest naprawd\u0119 ka\u017cdy widzi.\nNie ma tu upi\u0119kszaj\u0105cych sztuczek, ani malarskich filtr\u00f3w do podrasowania\nrzeczywisto\u015bci. Jest psychologiczna brzydota cz\u0142owieka i wszechogarniaj\u0105ca\nuroda natury.<\/p>\n\n\n\n

Opowiem Ci bajk\u0119\u2026<\/h2>\n\n\n\n

Nie brakuje w tym cyklu r\u00f3wnie\u017c charakterystycznej dla artysty\ndeformacji i karykaturyzacji. Nawet tu widoczna jest lekko satyryczna nuta,\nkt\u00f3ra pozwala wprowadzi\u0107 nas w \u015bwiat oniryczno\u015bci i ba\u015bni. Nawi\u0105zuje do\u015b\u0107 mocno\ndo tradycji Wyspia\u0144skiego i Wojtkiewicza, pokazuj\u0105c Polsk\u0119 tajemnicz\u0105, nieznan\u0105\ni niemo\u017cliw\u0105 do uchwycenia szkie\u0142kiem i okiem.<\/p>\n\n\n\n

Patriota pe\u0142n\u0105 g\u0119b\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Patrz\u0105c na ostatni uko\u0144czony cykl Jerzego Dudy-Gracza, dochodzimy\ndo wniosku, \u017ce mamy do czynienia z prawdziwym patriot\u0105, kt\u00f3ry kocha\u0142 Polsk\u0119. Widzia\u0142\nwady ludzi, dostrzega\u0142 zak\u0142amanie system\u00f3w, w kt\u00f3rych przysz\u0142o mu dorasta\u0107. A\nopr\u00f3cz nich potrafi\u0142 zachwyca\u0107 si\u0119 polsk\u0105, swojsk\u0105 przyrod\u0105, czerpa\u0107 z dorobku\nkulturowego poprzednich pokole\u0144, aby stworzy\u0107 co\u015b w\u0142asnego. Dla niego Polska\nmia\u0142a blaski i cienie \u2013 by\u0142a w pe\u0142ni wielowymiarowa.<\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Regularnie powtarza si\u0119 w prasie i popularnonaukowych opracowaniach stwierdzenie, \u017ce Jerzy Duda-Gracz by\u0142 chory na Polsk\u0119. Jego prace cz\u0119sto ogniskuj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z nasz\u0105 Ojczyzn\u0105 \u2013 komentuj\u0105, obrazuj\u0105 i pokazuj\u0105 mroczne strony \u201epolskiego piekie\u0142ka\u201d z okresu przemian systemowo-spo\u0142ecznych. Jednak czy to jedyny objaw? Jaka naprawd\u0119 polsko\u015b\u0107 przebija z obraz\u00f3w jednego z popularniejszych artyst\u00f3w…<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2026,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[1156,569,163,470],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2025"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2025"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2025\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2119,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2025\/revisions\/2119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.touchofart.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}